Kolagen

Kolagen jest substancją, która w organizmie człowieka występuje naturalnie. To białko strukturalne u człowieka stanowi ok. jedną trzecią całkowitego białka, trzy czwarte suchej masy skóry. Kolagen to najbardziej rozpowszechniony składnik macierzy pozakomórkowej. Suplementy z kolagenem znajdziemy zarówno na półce z produktami o działaniu odmładzającym i ujędrniającym, jak i wśród suplementów wspomagających zdrowie stawów. Co to jest kolagen i co warto o nim wiedzieć?

Co to jest kolagen? 

Słowo kolagen pochodzi od greckiego „kolla”, co w tłumaczeniu oznacza klej. Kolagen to główne białko strukturalne w organizmie człowieka, tworzące długie łańcuchy molekularne, wpływające na wzmocnienie ścięgien i wspierające skórę oraz narządy wewnętrzne. Kolagen stanowi jeden z budulców kości, zębów, ścięgien, skóry, naczyń krwionośnych, rogówki oka.

Kolagen występuje praktycznie we wszystkich tkankach ludzi i zwierząt, a jego wytrzymałość związana jest z powtarzającymi się sekwencjami tripeptydowymi w trzech budujących go łańcuchach, co pozwala na wzajemne owinięcie się tych łańcuchów i powstanie tzw. helisy kolagenowej. W organizmie występuje kilka typów kolagenu, różniących się cechami strukturalnymi i funkcjonalnymi, dlatego właśnie o kolagenie mówi się raczej jako o rodzinie białek, a nie białku pojedynczym.

U osób młodych kolagen jest regularnie odbudowywany. Niestety, mniej więcej od 25 roku życia jego synteza zaczyna stopniowo spadać, dlatego niektórzy specjaliści zalecają przyjmowanie kolagenu z zewnątrz, stosując np. kolagen w tabletkach lub w proszku.

  • Kolagen Flex 30 porcji Formeds

    0 out of 5
    41.99
  • Kolagen MSM + PLUS 30sasz. VISANTO

    0 out of 5
    229.99
  • Kolagen z dzikiego dorsza 90kaps Pharmovit

    0 out of 5
    38.90
  • Kolagen Max 30 porcji Formeds

    0 out of 5
    66.99
  • Kolagen z dorsza atlantyckiego 150 g Skoczylas

    0 out of 5
    74.00
  • Kolagen 60 kaps Formeds

    0 out of 5
    41.24
Pobierz darmowy ebook o sposobach na sen
Jesteś dietetykiem? Współpracuj z nami!

W jakich produktach znajduje się kolagen?

Kolagen to białko, które możemy dostarczać organizmowi wraz z pożywieniem. Do produktów bogatych w kolagen zaliczamy:

  • Żelatynę spożywczą;
  • Galaretki owocowe i mięsne;
  • Kurze łapki, chrząstki;
  • Podroby, salceson, golonki.

Spożywanie produktów z kolagenem może nie wystarczyć do prawidłowej syntezy białka. Jeżeli chcemy usprawnić jego wchłanianie, warto podane powyżej produkty spożywać z jedzeniem zawierającym witaminę C, witaminę A lub witaminę E.

Niedobór kolagenu – jaki są objawy?

Niedobór kolagenu może wywoływać pewne objawy w naszym organizmie. Po czym poznać, że w naszym ciele znajduje się za mało kolagenu? Wśród symptomów wyróżniamy:

  • Skóra – pogorszenie jej elastyczności, suchość skóry, pojawiają się zmarszczki;
  • Włosy i paznokcie – włosy mogą zacząć nadmiernie wypadać, paznokcie stają się kruche i łamliwe;
  • Układ kostny – kiedy poziom kolagenu mocno spada, może dojść do odwapnienia kości, przez co stają się one bardziej kruche, a więc zwiększa się podatność na złamania;
  • Stawy – niedobór kolagenu w stawach może zmniejszyć ilość mazi stawowej i doprowadzić do zwiększenia tarcia ruchomych części stawów. W takim przypadku mogą pojawić się dolegliwości bólowe podczas poruszania;
  • Odporność – przy zbyt małej ilości kolagenu w organizmie może dojść do zwiększonej podatności na infekcje bakteryjne oraz do gromadzenia się toksyn w ciele.

Nadmiar kolagenu

Organizm człowieka sam syntezuje kolagen i choć w niektórych przypadkach i w odpowiednim wieku uzasadniona może być jego suplementacja, należy przestrzegać zalecanych dawek. Wiele osób zastanawia się, czy można przedawkować kolagen. Jest to bardzo trudne, zwłaszcza że suplementy z kolagenem różnią się przyswajalnością i bardzo często ich efekt jest stopniowy. Co więcej, nawet w trakcie suplementacji, ludzkie ciało przez cały czas przeprowadza procesy, podczas których kolagen jest wykorzystywany. Nadmiar kolagenu występuje więc bardzo rzadko, a może objawiać się między innymi zaburzeniem naturalnych procesów gojenia ran, co  często skutkuje bliznowaceniem. W takiej sytuacji dzieje się tak zazwyczaj dlatego, że nadmiar kolagenu zbiera się w miejscu gojenia się rany.

Standardowe gojenie się ran przebiega wraz z jednoczesną produkcją i degradacją białek kolagenowych. Jeżeli jednak procesy te zostaną zaburzone przez różne czynniki, może dojść nawet do 20-krotnego wzrostu produkcji kolagenu. W takim przypadku, nawet gdy degradacja kolagenu będzie przebiegać normalnie, to wytwarzanie białka w tak dużym stopniu może doprowadzić do jego nadmiaru. Czy jednak jest to sytuacja na tyle poważna, że może doprowadzić do zagrożenia zdrowia? To wszystko zależy od umiejscowienia ogniska bliznowacenia. Jeżeli dojdzie do tego na skórze, jest to głównie problem natury estetycznej, czyli przerost skóry i jej twardość w miejscu gojenia się rany. Jeżeli natomiast dojdzie do bliznowacenia na narządach wewnętrznych, sytuacja staje się groźniejsza. Z nadmiernym bliznowaceniem mamy do czynienia na przykład w przypadku marskości wątroby, przez co włókna kolagenowe zaczynają zajmować większą część obszaru narządu, sprawiając, że maleje w nim liczba komórek aktywnych, co prowadzi do niewydolności tego organu.

Skutki uboczne stosowania kolagenu

Suplementy z kolagenem są raczej bezpieczne w stosowaniu, aczkolwiek przyjmowane w nieodpowiednich dawkach oraz przy nadwrażliwości, mogą powodować skutki uboczne w postaci:

  • Alergii;
  • Nadwrażliwości;
  • Ogólnego osłabienia;
  • Problemów z wypróżnianiem;
  • Kwaśnego oddechu;
  • Nieprzyjemnego posmaku w ustach.

Jeżeli wystąpią działania niepożądane, zaleca się zaprzestanie stosowania suplementu i kontakt ze specjalistą. Przeciwwskazaniem do stosowania kolagenu  jest ciąża oraz karmienie piersią.

Suplementy z kolagenem – jaki wybrać?

Suplementy kolagenowe powstają w wyniku ekstrakcji kolagenu z tkanki łącznej zwierząt, między innymi krów, kurczaków i ryb.  Tego typu preparaty dostępne są zazwyczaj w postaci tabletek lub proszku, choć znajdą się także suplementy w płynie.

Kolagen typu I to kolagen morski, pochodzący głównie z ryb i produkty, które go zawierają, przeznaczone są przede wszystkim do stosowania zewnętrznego na skórę. Jeżeli chodzi o suplementy z kolagenem na stawy, najczęściej stosuje się w nich kolagen typu II, który naturalnie występuje w skórze i tkance podskórnej, a także w kościach, tętnicach i tkance, tworzącej blizny.

Suplementy z kolagenem najlepiej dobierać ze względu na typ kolagenu, jak i na formę występowania danego produktu.