Świadoma pielęgnacja włosów – wszystko, co musisz wiedzieć

Włosy to istotny element wyglądu – wpływają na to, jak się czujemy i jak jesteśmy postrzegani. Dlatego warto dbać o nie w sposób świadomy, oparty na naturalnych i przemyślanych rozwiązaniach, a nie na przypadkowym wyborze kosmetyków. Świadoma pielęgnacja nie oznacza skomplikowanej rutyny, ale uważność, regularność i dobór metod, które naprawdę wspierają kondycję włosów i skóry głowy. W tym artykule znajdziesz praktyczne wskazówki, jak pielęgnować włosy naturalnie i skutecznie – krok po kroku.

Od czego zacząć świadomą pielęgnację włosów?

W zalewie tysięcy kosmetyków coraz trudniej znaleźć naprawdę skuteczny i naturalny sposób pielęgnacji włosów. Wiele dostępnych produktów zawiera agresywne substancje chemiczne, które mogą szkodzić nie tylko włosom, ale także całemu organizmowi. Nic więc dziwnego, że rośnie zainteresowanie świadomą pielęgnacją – opartą na łagodnych składnikach i metodach, które wspierają kondycję zarówno włosów, jak i skóry głowy.

Coraz więcej mówi się też o tym, że dobry wygląd zaczyna się od wewnątrz. Styl życia, poziom stresu, nawodnienie i zbilansowana dieta mają realny wpływ na to, jak wyglądają nasze włosy. Nie ma znaczenia, jak dokładnie będziemy pielęgnować włosy od zewnątrz, jeśli w naszym organizmie będą występować niedobory składników odżywczych, takich jak żelazo, cynk, selen, białko czy witaminy z grupy B. W takiej sytuacji włosy mogą rosnąć wolniej, być cieńsze, matowe, bardziej podatne na łamliwość i wypadanie, ponieważ organizm w pierwszej kolejności kieruje składniki odżywcze do narządów niezbędnych do życia, a włosy traktuje jako element drugoplanowy. Dopiero gdy zadbamy o organizm, warto dopiero wtedy przyjrzeć się kosmetykom i dobierać je świadomie – na podstawie aktualnych potrzeb, a nie popularnych haseł z etykiety.

Określ stan włosów i skóry głowy

Zacznij od określenia stanu włosów i skóry głowy. Można to zrobić na kilka sposobów:

By określić stan skóry głowy, należy:

• dotknąć powierzchni głowy i delikatnie masując skórę, określić, czy jest gładka czy szorstka,
• sprawdzić, czy są tam jakieś drobne krostki, a skóra często swędzi i piecze,
• zweryfikować, czy na skórze głowy występuje łupież lub czy jest przesuszona,
• określić, czy włosy szybko się przetłuszczają.

By określić stan włosów, należy:

• ocenić ich grubość, czyli czy są cienkie czy grube,
• określić ich fakturę – czy są proste, falowane, czy kręcone.
• sprawdzić, czy włosy są suche i zniszczone, czy mają tylko rozdwojone końcówki,
• określić, czego brakuje im najbardziej – nawilżenia, blasku, objętości, czy sprężystości.

Dzięki dokładnej analizie włosów i skóry głowy, można określić, jakie są ich potrzeby i jakie produkty i zabiegi będą najlepsze w celu poprawienia ich stanu.

Określ porowatość swoich włosów i ich kondycję

W drugiej kolejności określ kondycję oraz porowatość swoich włosów. Porowatość włosów to cecha charakterystyczna każdego pojedynczego pasma. Określa ona zdolność do pochłaniania i utrzymywania wilgoci oraz składników odżywczych. Z kolei poziom porowatości wpływa na kondycję włosów i ich wygląd, a także na skuteczność stosowanych kosmetyków. Znając poziom porowatości, łatwiej dobrać odpowiednią pielęgnację i sięgać po produkty, które wspierają zdrowie i wygląd włosów.

Wyróżniamy trzy podstawowe typy porowatości:

• Włosy niskoporowate – mają ściśle przylegające łuski, przez co trudniej wchłaniają wilgoć i substancje aktywne. Zwykle są gładkie, błyszczące i wolno się przetłuszczają, ale też długo schną. Źle dobrane kosmetyki mogą je łatwo obciążać. Taki typ włosów potrzebuje lekkich formuł i dokładnego oczyszczania, aby uniknąć nadbudowy.
• Włosy średnioporowate – to najbardziej „uniwersalny” typ, często spotykany. Mają lekko rozchylone łuski, dobrze przyjmują odżywki i maski, ale bywają podatne na puszenie i zmiany warunków zewnętrznych. W ich przypadku dobrze sprawdza się zrównoważona pielęgnacja PEH, czyli rotowanie protein, emolientów i humektantów.
• Włosy wysokoporowate – z mocno rozchylonymi łuskami, chłoną wodę bardzo szybko, ale równie szybko ją tracą. Zwykle są matowe, suche, podatne na uszkodzenia i plątanie. Często spotykane u osób po rozjaśnianiu, farbowaniu lub intensywnym stylizowaniu. Potrzebują intensywnej regeneracji, olejowania, zabezpieczania końcówek i delikatnego traktowania na każdym etapie.

Dobierz odpowiednią metodę mycia włosów

Wybierz odpowiednią metodę mycia włosów! Istnieje wiele sposobów mycia włosów, ale każdy z nich ma jeden wspólny cel: zapewnienie maksymalnej kondycji i odżywienia włosa. Wyróżnia się trzy podstawowe metody mycia włosów:

1. Pierwsza metoda to OMO, czyli odżywka, mycie, odżywka. Jest to metoda najczęściej stosowana przez osoby z kręconymi, wysokoporowatymi włosami, które mają tendencję do puszenia się.
2. Drugą metodą jest MOO, czyli mycie, odżywka, odżywka. Jest to alternatywa dla metody OMO i polega na użyciu dwóch odżywek zamiast jednej, szczególnie przydatna, gdy czujesz, że Twoje włosy są suche i potrzebują dodatkowego nawilżenia oraz wygładzenia.
3. Trzecia metoda to MO, czyli mycie, odżywka. Jest to propozycja dla osób o cienkich włosach, które mają tendencję do oklapnięcia.

Wybierając odpowiednią metodę mycia włosów, warto zwrócić uwagę na ich rodzaj i potrzeby. Dzięki temu uzyskasz najlepsze efekty i zapewnisz swoim włosom najlepszą pielęgnację.

Utrzymaj równowagę PEH

Kolejnym ważnym elementem jest równowaga PEH. Jest to poziom protein, emolientów i humektantów w pielęgnacji włosów. Każdy z tych składników ma swoją rolę w utrzymaniu zdrowych i pięknych włosów:

• proteiny pomagają w odbudowie włosa, 
• emolienty natłuszczają i zmiękczają włosy,
• humektanty przyciągają i zatrzymują wilgoć.

Ważne jest, aby utrzymać równowagę między tymi trzema składnikami, ponieważ nadmiar protein może prowadzić do przesuszenia i łamliwości włosów, a nadmiar emolientów i humektantów może prowadzić do przetłuszczania się i obciążenia włosów. 

Czytaj uważnie składy stosowanych kosmetyków

Jeśli chcesz świadomie dbać o włosy, zacznij od analizy składów kosmetyków, których używasz na co dzień. To właśnie składniki decydują o tym, czy dany produkt wspiera kondycję włosów, czy wręcz przeciwnie – osłabia je i obciąża.

Dobrze jest sięgać po formuły dopasowane do rodzaju i potrzeb włosów. Masz problem z przetłuszczaniem? Wybieraj szampony z ekstraktem z pokrzywy, skrzypu lub grejpfruta – pomagają one regulować produkcję sebum. Jeśli włosy są suche i matowe, sprawdzą się oleje roślinne, np. arganowy, z awokado czy ze słodkich migdałów – odżywiają, nawilżają i poprawiają elastyczność.

Równie ważne, jak to, co produkt zawiera, jest to, czego nie powinien zawierać. Warto unikać kosmetyków z silnymi detergentami, takimi jak SLS (Sodium Lauryl Sulfate) czy SLES (Sodium Laureth Sulfate) – mogą one podrażniać skórę głowy, zaburzać naturalną barierę ochronną i przyczyniać się do nadmiernej suchości lub reakcji alergicznych. Silikony również bywają problematyczne – choć wygładzają włosy wizualnie, mogą z czasem je obciążać i utrudniać wchłanianie składników odżywczych.

Na szczęście coraz więcej marek rezygnuje z tych kontrowersyjnych substancji na rzecz delikatnych, naturalnych formuł. W ofercie Biozdrowego znajdziesz produkty, które nie zawierają SLS, SLES ani silikonów – a mimo to skutecznie oczyszczają, pielęgnują i wspierają zdrowie włosów i skóry głowy.

Jakie są najważniejsze elementy świadomej pielęgnacji włosów?

Jeśli chcesz cieszyć się pięknymi, zdrowymi włosami, warto stosować świadomą pielęgnację. Oznacza to nie tylko regularne mycie i odżywianie, ale także dbanie o właściwy dobór kosmetyków i składników, odpowiednich dla naszego typu włosów. 

Regularnie myj swoje włosy

Regularne mycie włosów pomaga utrzymać równowagę skóry głowy i zapobiega gromadzeniu się sebum, zanieczyszczeń oraz resztek kosmetyków. Ich nadmiar może prowadzić do problemów takich jak łupież, swędzenie, wypadanie włosów czy przesuszenie.

Dla większości osób wystarczające będzie mycie dwa do trzech razy w tygodniu, ale częstotliwość warto dostosować do typu włosów i trybu życia. Jeśli włosy przetłuszczają się szybko, konieczne może być częstsze oczyszczanie – ważne jednak, aby robić to łagodnie.

Sięgaj po szampony bez agresywnych detergentów, takich jak SLS czy SLES. Lepiej sprawdzą się produkty na bazie naturalnych ekstraktów, delikatnych środków myjących i składników odżywczych, które oczyszczają, ale nie naruszają bariery ochronnej skóry.

Zbyt częste mycie, szczególnie przy użyciu mocnych produktów, może przesuszyć włosy i osłabić ich strukturę. Dlatego tak ważne jest, aby dobrać szampon do potrzeb skóry głowy, a nie tylko długości czy wyglądu włosów, i pamiętać, że pielęgnacja to również obserwacja reakcji organizmu – nie tylko na kosmetyki, ale też na rytuały, które wykonujemy każdego dnia.

Zwróć uwagę na swoje nawyki żywieniowe

Kondycja włosów zależy nie tylko od tego, co nakładasz na skórę głowy, ale też od tego, co trafia na twój talerz. Dieta bogata w wartościowe składniki odżywcze wspiera wzrost włosów, ich elastyczność i odporność na uszkodzenia.

Szczególnie ważne są:

• Białko – główny budulec włosa. Znajdziesz je w mięsie, rybach, jajkach, ale też w roślinach strączkowych (fasola, soczewica, groch).
• Cynk – wspiera zdrowie skóry głowy i zapobiega nadmiernemu wypadaniu włosów. Dobrym źródłem są orzechy, pestki dyni, otręby, mięso i ryby.
• Witaminy A, C i E – działają antyoksydacyjnie, wspierają regenerację i poprawiają wygląd włosów od nasady po końcówki.

Warto też zadbać o jakość produktów – szczególnie ryb, które powinny pochodzić z jak najmniej zanieczyszczonych akwenów. Mimo obecności cynku w pożywieniu, jego przyswajalność bywa niska, dlatego w niektórych przypadkach warto rozważyć suplementację – pod warunkiem że wybierasz preparaty o prostym i czystym składzie.

Najbardziej szkodliwe dla stanu naszego organizmu są produkty mocno przetworzone, np. typu fast food. Należy też ograniczyć spożywanie cukru, który osłabia kondycję organizmu. Warto czytać składy produktów i wybierać takie, które nie zawierają zbędnych czy nawet szkodliwych dodatków. A niestety, o taką żywność nie jest wcale trudno. Półki w marketach są nią przepełnione.

Nie zapominaj również o nawodnieniu, które jest kluczowe dla utrzymania dobrej kondycji włosów. Woda wspiera transport składników odżywczych do mieszków włosowych i usuwa z organizmu toksyny, które mogą negatywnie wpływać na wzrost włosów. Niedostateczne nawodnienie może prowadzić do przesuszenia włosów, ich łamliwości oraz matowego wyglądu. Pamiętaj, że jeśli odczuwasz pragnienie, to znak, że organizm jest już częściowo odwodniony, dlatego najlepiej pić wodę regularnie w ciągu dnia, a nie dopiero wtedy, gdy chce Ci się pić. Dziennie należy wypijać minimum 30 ml płynów na każdy kilogram masy ciała. 

Jeśli mimo to, że stosujesz dobrze zbilansowaną dietę oraz suplementację, Twoje włosy są osłabione i wypadają, warto wykonać badania, które wykluczą nieprawidłowości lub wskażą kierunek działania. Badania, które warto wykonać przy wypadających włosach to m.in.: 

• T3, FT4, TSH, anty-TPO – każdy ze wskaźników jest równie ważny, 
• wątroby – podstawowe próby wątrobowe, 
• morfologia krwi z rozmazem, 
• oznaczenie stężenia witaminy D3, 
• oznaczenie stężenia witaminy B12.

Używaj naturalnych olejów i nawilżaj włosy

Nawilżanie to jeden z najważniejszych elementów pielęgnacji – chroni włosy przed przesuszeniem, łamliwością i utratą blasku. Proces ten warto wspierać zarówno od wewnątrz, jak i z zewnątrz.

Od wewnątrz nawilżenie zapewnia odpowiednia ilość wody w diecie. Dlatego tak ważne jest, aby pić odpowiednią ilość płynów w ciągu dnia – w szczególności wody.

Z zewnątrz włosy można nawilżać i wzmacniać za pomocą naturalnych olejów roślinnych, np. kokosowego, arganowego czy jojoba. Są bogate w witaminy i składniki odżywcze, które wspierają elastyczność i regenerację. Równie dobrze sprawdzają się maski i odżywki nawilżające – warto je stosować raz w tygodniu, po umyciu włosów, pozostawiając na kilka minut, aby składniki aktywne miały szansę zadziałać.

Przy olejowaniu włosów kluczowe jest dopasowanie oleju do ich porowatości:

• Włosy wysokoporowate dobrze reagują na olej lniany, z czarnuszki czy pestek winogron.
• Włosy niskoporowate lepiej tolerują oleje nasycone, np. kokosowy, masło shea czy nierafinowany olej palmowy.

Nie przesadzaj z ilością – wystarczy odrobina wmasowana w długość i końcówki włosów, pozostawiona na kilka godzin. Po olejowaniu włosy należy dokładnie umyć delikatnym szamponem. Efekt? Miękkość, gładkość i naturalny połysk – bez przeciążenia.

Unikaj gorącego suszenia i stylizacji

Wysoka temperatura to jedna z najczęstszych przyczyn uszkodzeń włosów. Codzienne suszenie gorącym nawiewem, prostowanie czy kręcenie lokówką może prowadzić do przesuszenia, utraty elastyczności, a z czasem także do łamania i rozdwajania końcówek.

Dlatego warto minimalizować stylizację ciepłem lub wybierać jej łagodniejsze formy. Jeśli nie da się całkowicie zrezygnować z suszarki czy prostownicy, zawsze stosuj produkty termoochronne, które tworzą na włosach warstwę ochronną i redukują szkodliwe działanie temperatury.

Dobrym rozwiązaniem jest też suszenie chłodnym nawiewem lub pozostawienie włosów do wyschnięcia w naturalny sposób – szczególnie jeśli nie potrzebujesz idealnie wygładzonej fryzury. Ograniczenie gorącej stylizacji to prosty sposób, by wspierać kondycję włosów na co dzień i uniknąć ich trwałego osłabienia.

Jak określić poziom porowatości włosów?

Skuteczność pielęgnacji w dużej mierze zależy od poziomu porowatości włosów. To właśnie ona wpływa na to, jak włosy reagują na kosmetyki i zabiegi. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, czy twoje pasma są nisko-, średnio- czy wysokoporowate. Istnieje kilka metod, które możesz wykonać, aby to sprawdzić.

1. Metoda szklankowa – do naczynia wypełnionego wodą wrzuć pasmo włosów. Jeśli opadnie ono na dno, oznacza to niski poziom porowatości. Jeśli natomiast unosi się na powierzchni wody, masz do czynienia z wysoką porowatością. Jeśli pasmo zaczyna unosić się, ale nieznacznie opada na dno, to poziom porowatości jest umiarkowany.
2. Metoda dotykowa – bierzemy pojedyncze pasmo włosów i przeczesujemy je palcami. Jeśli odczuwamy na nim nierówności, włosy są szorstkie i trudne w dotyku, oznacza to, że mamy do czynienia z wysokim poziomem porowatości. Jeśli włosy są gładkie i jedwabiste, to poziom porowatości jest niski. W przypadku, gdy włosy są miękkie, ale jednocześnie niezbyt gładkie, oznacza to, że poziom porowatości jest umiarkowany.
3. Metoda chemiczna – polega na użyciu specjalnego preparatu, który umożliwia określenie poziomu porowatości. Jest to jedna z najdokładniejszych metod, ale niestety wymaga użycia specjalistycznego sprzętu, który nie jest dostępny w zwykłych salonach fryzjerskich.

Warto jednak pamiętać, że możemy mieć włosy o kilku różnych porowatościach. Częstą sytuacją są włosy niskoporowate blisko skóry głowy o zwiększającej się wraz z długością porowatości. W efekcie końcówki mogą być średnio- lub wysokoporowate.

Badania nad pielęgnacją włosów

Pielęgnacja włosów to nie tylko kosmetyki, ale także odpowiednie odżywianie. Badania wskazują, że niedobory żelaza, cynku, witamin z grupy B, białka oraz stres mogą osłabiać włosy i nasilać ich wypadanie, dlatego warto zwrócić uwagę na składniki wspierające ich kondycję. Dlatego poznaj kilka niezbędnych składników w pielęgnacji włosów, które zostały opisane w badaniach naukowych.

Węglowodany wpływają na wygląd i kondycję włosów. Zbyt niska ich podaż może osłabiać cebulki i hamować wzrost, natomiast nadmiar cukrów prostych sprzyja wzrostowi glukozy i insuliny, co pogarsza krążenie w skórze głowy. Niedotlenione mieszki włosowe stają się słabsze, a włosy bardziej podatne na wypadanie. Dieta o wysokim indeksie glikemicznym może również zwiększać produkcję sebum i ryzyko problemów skóry głowy. Dlatego zaleca się wybieranie węglowodanów złożonych z pełnoziarnistych produktów i warzyw [1].

Witaminy z grupy B wspierają gęstość i wytrzymałość włosów. Biotyna (B7) uczestniczy w produkcji keratyny, niacyna (B3) poprawia mikrokrążenie skóry głowy, a witamina B5 pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie włosów. Witamina B6 bierze udział w metabolizmie aminokwasów budujących włosy, natomiast B9 i B12 wspierają transport składników odżywczych do cebulek. Dzięki temu włosy mogą rosnąć mocniejsze i w lepszej kondycji [2].

Selen i cynk są ważnymi składnikami wspierającymi kondycję włosów. Selen chroni mieszki włosowe przed stresem oksydacyjnym, a jego niedobór może sprzyjać osłabieniu i wypadaniu włosów. Jego źródłem są m.in. ryby, owoce morza, orzechy brazylijskie i nasiona. Cynk uczestniczy w syntezie keratyny, regeneracji mieszków oraz podziałach komórkowych, wpływając na grubość i elastyczność włosów, a znajdziesz go w mięsie, rybach, jajach, pestkach, orzechach i produktach pełnoziarnistych [2,3].

Pielęgnacja włosów | Podsumowanie

Jeśli chcesz utrzymać włosy w dobrej kondycji, potrzebna jest nie tylko regularność, ale przede wszystkim uważność – zarówno na potrzeby włosów, jak i na skład stosowanych produktów. Świadoma pielęgnacja opiera się na indywidualnym podejściu, analizie porowatości i dopasowaniu metod, które wspierają zdrowie włosów bez szkody dla skóry głowy. Warto też unikać najczęstszych błędów w pielęgnacji, takich jak źle dobrane kosmetyki, zbyt gorące suszenie czy ignorowanie diety. To codzienne nawyki, a nie spektakularne zabiegi – decydują o tym, jak będą wyglądać twoje włosy.

FAQ

Jak powinna wyglądać pielęgnacja włosów kręconych?

Włosy kręcone potrzebują nawilżenia, ochrony i delikatnego traktowania. Unikaj silnych detergentów i wybieraj szampony bez SLS/SLES. Kluczowe są odżywki emolientowe oraz regularne olejowanie – to pomaga zatrzymać wilgoć i zapobiega puszeniu. Mycie metodą OMO (odżywka–mycie–odżywka) sprawdza się szczególnie dobrze. Po myciu stosuj stylizator dobrany do typu skrętu i zostaw włosy do naturalnego wyschnięcia lub susz je dyfuzorem na chłodnym nawiewie.

Jak chronić włosy przed czynnikami zewnętrznymi?

Codzienna ekspozycja na słońce, wiatr, zanieczyszczenia i suche powietrze osłabia włosy. Warto stosować kosmetyki z filtrami UV, zabezpieczać końcówki olejkiem i nosić nakrycie głowy latem lub zimą. Przed kąpielą w basenie lub morzu dobrze jest nałożyć odżywkę bez spłukiwania albo specjalną mgiełkę ochronną. Ochrona mechaniczna – np. spanie w jedwabnej poszewce i delikatne czesanie – też ma ogromne znaczenie.

Jakie produkty wybrać do włosów cienkich?

Cienkie włosy łatwo obciążyć, dlatego warto sięgać po lekkie szampony i odżywki, które nie zawierają silikonów ani olejów w dużym stężeniu. Najlepiej sprawdzają się formuły dodające objętości – z proteinami, ekstraktem z bambusa, aloesem lub keratyną hydrolizowaną. Unikaj ciężkich masek i nie nakładaj odżywki blisko nasady. W pielęgnacji cienkich włosów liczy się minimalizm i regularne oczyszczanie skóry głowy.

Zobacz także

Fototerapia – jak światło LED działa na skórę i włosy?

Jak wzmocnić włosy po lecie? Regeneracja włosów po wakacjach

Dlaczego włosy wypadają i jak to zatrzymać?

Bibliografia

1. Goluch-Koniuszy ZS. Nutrition of women with hair loss problem during the period of menopause. Prz Menopauzalny. 2016 Mar;15(1):56-61. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4828511/  
2. Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019 Mar;9(1):51-70. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6380979/  
3. Alhaj E, Alhaj N, Alhaj NE. Diffuse alopecia in a child due to dietary zinc deficiency. Skinmed. 2007 Jul-Aug;6(4):199-200. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17618180/