{"id":9601,"date":"2026-10-15T08:00:00","date_gmt":"2026-10-15T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/?p=9601"},"modified":"2026-10-02T11:06:02","modified_gmt":"2026-10-02T11:06:02","slug":"czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/","title":{"rendered":"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania"},"content":{"rendered":"\n<p>Witamina B1 (tiamina) jest reklamowana jako naturalny odstraszacz komar\u00f3w od ponad 80 lat. Problem w tym, \u017ce \u017cadne kontrolowane badanie nie potwierdzi\u0142o tego dzia\u0142ania przy doustnym przyjmowaniu \u2013 a przegl\u0105d 104 publikacji opublikowany w Bulletin of Entomological Research (Shelomi, 2022) zamyka temat jednoznacznie. Mit \u017cyje dalej dzi\u0119ki anegdotom, niekontrolowanym obserwacjom i jednej hipotezie z lat 40. XX wieku, kt\u00f3rej nikt nie zdo\u0142a\u0142 potwierdzi\u0107 w warunkach laboratoryjnych. W tym artykule sprawdzasz, sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten pogl\u0105d, co naprawd\u0119 przyci\u0105ga komary i co dzia\u0142a wed\u0142ug aktualnych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_83 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik Spisu Tre\u015bci\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Skad_wzielo_sie_przekonanie_ze_witamina_B_odstrasza_komary\" >Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce witamina B odstrasza komary?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Czy_witamina_B1_naprawde_dziala_na_komary\" >Czy witamina B1 naprawd\u0119 dzia\u0142a na komary?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Dlaczego_komary_gryza_jednych_bardziej_niz_innych\" >Dlaczego komary gryz\u0105 jednych bardziej ni\u017c innych?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Co_naprawde_odstrasza_komary\" >Co naprawd\u0119 odstrasza komary?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Czy_dieta_wplywa_na_atrakcyjnosc_dla_komarow\" >Czy dieta wp\u0142ywa na atrakcyjno\u015b\u0107 dla komar\u00f3w?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Kiedy_i_gdzie_komary_sa_najwiekszym_zagrozeniem\" >Kiedy i gdzie komary s\u0105 najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Jak_zmniejszyc_atrakcyjnosc_dla_komarow_bez_srodkow_chemicznych\" >Jak zmniejszy\u0107 atrakcyjno\u015b\u0107 dla komar\u00f3w bez \u015brodk\u00f3w chemicznych?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Badania_nad_witamina_B_na_komary\" >Badania nad witamin\u0105 B na komary<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#FAQ\" >FAQ<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Czy_witamina_B12_odstrasza_komary\" >Czy witamina B12 odstrasza komary?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Czy_spozycie_alkoholu_zwieksza_ryzyko_ukaszen\" >Czy spo\u017cycie alkoholu zwi\u0119ksza ryzyko uk\u0105sze\u0144?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Dlaczego_komary_gryza_mnie_bardziej_niz_innych\" >Dlaczego komary gryz\u0105 mnie bardziej ni\u017c innych?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Czy_komary_przenosza_HIV\" >Czy komary przenosz\u0105 HIV?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Jak_dlugo_dziala_DEET\" >Jak d\u0142ugo dzia\u0142a DEET?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Zobacz_takze\" >Zobacz tak\u017ce<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#Bibliografia\" >Bibliografia<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Skad_wzielo_sie_przekonanie_ze_witamina_B_odstrasza_komary\"><\/span>Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce witamina B odstrasza komary?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pomys\u0142, \u017ce witamina B1 chroni przed komarami, pochodzi z jednego raportu z 1943 roku, kt\u00f3ry nigdy nie zosta\u0142 potwierdzony w kontrolowanych warunkach. Ameryka\u0144ski lekarz W. Ray Shannon opublikowa\u0142 obserwacj\u0119, \u017ce pacjenci przyjmuj\u0105cy tiamin\u0119 zg\u0142aszali mniej uk\u0105sze\u0144. To by\u0142a ankieta, nie eksperyment. Jednak wystarczy\u0142o, \u017ceby mit zacz\u0105\u0142 \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n<p>Hipoteza brzmia\u0142a przekonuj\u0105co: tiamina jest wydalana przez sk\u00f3r\u0119 wraz z potem, a jej zapach mia\u0142by by\u0107 nieprzyjemny dla komar\u00f3w. Pojawia si\u0119 tu jednak pewna nie\u015bcis\u0142o\u015b\u0107. Wch\u0142anianie po\u0142kni\u0119tej witaminy B1 jest znacznie ograniczone po pierwszych 5 mg. Ludzki organizm nie magazynuje tiaminy d\u0142ugoterminowo, tylko szybko wydala jej nadmiar z moczem. Megadawki nie podnosz\u0105 jej poziomu w spos\u00f3b, kt\u00f3ry zmieni\u0142by zapach sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p>Mit utrzyma\u0142 si\u0119 te\u017c dzi\u0119ki temu, \u017ce uk\u0105szenia s\u0105 <strong>subiektywne<\/strong>. Osoba przyjmuj\u0105ca witamin\u0119, kt\u00f3ra wierzy w jej dzia\u0142anie, zwraca mniej uwagi na pojedyncze ugryzienia albo lepiej toleruje \u015bwi\u0105d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_witamina_B1_naprawde_dziala_na_komary\"><\/span>Czy witamina B1 naprawd\u0119 dzia\u0142a na komary?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Nie. Kontrolowane badania wykaza\u0142y, \u017ce tiamina nie odstrasza komar\u00f3w ani innych stawonog\u00f3w \u2013 niezale\u017cnie od dawki i drogi podania. Przegl\u0105d 104 publikacji z 2022 roku przeanalizowa\u0142 80 lat bada\u0144 i potwierdzi\u0142 brak skuteczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Eksperymenty potwierdzi\u0142y, \u017ce ani doustna, ani miejscowo aplikowana tiamina nie wp\u0142ywa w \u017caden spos\u00f3b na sk\u00f3r\u0119, bakterie sk\u00f3rne ani zapach cia\u0142a. Co wi\u0119cej \u2013 witamina B1 jest po\u017cywna r\u00f3wnie\u017c dla komar\u00f3w, wi\u0119c nie ma powodu, \u017ceby mia\u0142y si\u0119 jej obawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A co z topow\u0105 aplikacj\u0105?<\/strong> Pojawi\u0142o si\u0119 badanie z Egiptu (Halawany i in., 2021), w kt\u00f3rym nanosfery tiaminy w hydro\u017celu dzia\u0142a\u0142y podobnie jak DEET. Problem: brakowa\u0142o grupy kontrolnej z samym hydro\u017celem bez tiaminy. Mo\u017cliwe, \u017ce hydro\u017cel bez tiaminy by\u0142by r\u00f3wnie skuteczny w odstraszaniu, to znaczy, \u017ce odstrasza\u0142 sam no\u015bnik, a nie witamina.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"940\" height=\"800\" src=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/co-przyciaga-komary.jpg\" alt=\"Co przyci\u0105ga komary? - infografika\" class=\"wp-image-9603\" srcset=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/co-przyciaga-komary.jpg 940w, https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/co-przyciaga-komary-300x255.jpg 300w, https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/co-przyciaga-komary-768x654.jpg 768w, https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/co-przyciaga-komary-432x368.jpg 432w\" sizes=\"auto, (max-width: 940px) 100vw, 940px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_komary_gryza_jednych_bardziej_niz_innych\"><\/span>Dlaczego komary gryz\u0105 jednych bardziej ni\u017c innych?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Komary wybieraj\u0105 konkretne osoby na podstawie kombinacji sygna\u0142\u00f3w zapachowych, temperatury cia\u0142a i wydychanego dwutlenku w\u0119gla. Osoby silnie przyci\u0105gaj\u0105ce komary produkuj\u0105 znacznie wi\u0119cej kwas\u00f3w karboksylowych w wydzielinach sk\u00f3rnych.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wne czynniki, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 dla komar\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dwutlenek w\u0119gla (CO\u2082).<\/strong> Komary s\u0105 przyci\u0105gane g\u0142\u00f3wnie przez dwutlenek w\u0119gla, kt\u00f3ry wydychasz z ka\u017cdym oddechem. Mog\u0105 wykrywa\u0107 CO\u2082 z odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 50 metr\u00f3w i to pierwszy sygna\u0142, kt\u00f3ry prowadzi je w stron\u0119 cz\u0142owieka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kwasy karboksylowe i kwas mlekowy.<\/strong> Wydzielane przez sk\u00f3r\u0119 i metabolizm bakterii sk\u00f3rnych. Im wy\u017cszy poziom, tym wi\u0119ksza atrakcyjno\u015b\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wy\u017csza temperatura cia\u0142a.<\/strong> Komary reaguj\u0105 na ciep\u0142o z bliskiej odleg\u0142o\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mikrobiom sk\u00f3ry.<\/strong> Sk\u0142ad bakterii sk\u00f3rnych wp\u0142ywa na chemiczny profil zapachu cia\u0142a i odpowiedzi behawioralne komar\u00f3w wobec konkretnych ludzi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Genetyka.<\/strong> Tempo metabolizmu, sk\u0142ad potu i mikrobiomu s\u0105 w du\u017cej mierze dziedziczne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ci\u0105\u017ca i wy\u017cszy metabolizm.<\/strong> Po\u0142\u0105czenie wy\u017cszej temperatury cia\u0142a i wydychania wi\u0119kszej ilo\u015bci CO\u2082 sprawia, \u017ce kobiety w ci\u0105\u017cy s\u0105 bardziej atrakcyjne dla komar\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ciemne ubrania.<\/strong> Komary u\u017cywaj\u0105 sygna\u0142\u00f3w wizualnych \u2013 ciemne kolory wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 ci\u0119 na tle otoczenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To, czy przyci\u0105gasz do siebie komary, zale\u017cy wi\u0119c od czynnik\u00f3w, na kt\u00f3re masz tylko cz\u0119\u015bciowy wp\u0142yw. Suplementacja witamin nie nale\u017cy do tych, kt\u00f3re maj\u0105 wysokie znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_naprawde_odstrasza_komary\"><\/span>Co naprawd\u0119 odstrasza komary?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Skuteczno\u015b\u0107 potwierdzon\u0105 w badaniach kontrolowanych ma kilka substancji aktywnych. Wszystkie aplikowane miejscowo na sk\u00f3r\u0119, \u017cadna nie dzia\u0142a systemowo. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) i Europejska Agencja Chemikali\u00f3w (ECHA) rekomenduj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce substancje:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-stripes\"><table class=\"has-background has-fixed-layout\" style=\"background-color:#93c24c8c\"><tbody><tr><td><strong>Substancja<\/strong><\/td><td><strong>St\u0119\u017cenie skuteczne<\/strong><\/td><td><strong>Czas dzia\u0142ania<\/strong><\/td><td><strong>Uwagi<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>DEET<\/strong><\/td><td>20\u201330%<\/td><td>4\u20138 godzin<\/td><td>Z\u0142oty standard, najlepiej przebadany<\/td><\/tr><tr><td><strong>Ikarydyna (Pikarydyna)<\/strong><\/td><td>20%<\/td><td>6\u20138 godzin<\/td><td>R\u00f3wnie skuteczna co DEET, bez t\u0142ustej konsystencji<\/td><\/tr><tr><td><strong>IR3535<\/strong><\/td><td>20%<\/td><td>4\u20136 godzin<\/td><td>\u0141agodniejsza, dopuszczona dla dzieci od 6 mies.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Olejek z eukaliptusa cytrynowego (PMD)<\/strong><\/td><td>30%<\/td><td>4\u20136 godzin<\/td><td>Jedyna \u201enaturalna&#8221; substancja zarejestrowana przez EPA, nie dla dzieci poni\u017cej 3 lat<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Wszystkie pozosta\u0142e naturalne rozwi\u0105zania \u2013 bransoletki z olejkami, \u015bwiece citronellowe, urz\u0105dzenia ultrad\u017awi\u0119kowe, witaminy doustne, czosnek \u2013 w kontrolowanych testach albo nie dzia\u0142aj\u0105, albo dzia\u0142aj\u0105 kr\u00f3cej ni\u017c 30 minut.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_dieta_wplywa_na_atrakcyjnosc_dla_komarow\"><\/span>Czy dieta wp\u0142ywa na atrakcyjno\u015b\u0107 dla komar\u00f3w?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Tak, ale efekt jest s\u0142abszy ni\u017c genetyka i dotyczy g\u0142\u00f3wnie alkoholu. Jedno z bada\u0144 wykaza\u0142o, \u017ce spo\u017cycie litra piwa zwi\u0119ksza\u0142o atrakcyjno\u015b\u0107 ochotnik\u00f3w dla komar\u00f3w <em>Anopheles gambiae<\/em> \u2013 g\u0142\u00f3wnego afryka\u0144skiego wektora malarii. W tym samym badaniu woda nie mia\u0142a \u017cadnego wp\u0142ywu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mechanizm nie jest do ko\u0144ca poznany. Wbrew oczekiwaniom, alkohol nie podnosi znacz\u0105co CO\u2082 ani temperatury cia\u0142a. Spekuluje si\u0119, \u017ce metabolizm alkoholu uwalnia lotne zwi\u0105zki, kt\u00f3re s\u0105 atrakcyjne dla komar\u00f3w, oraz zmniejsza odruchy obronne (machanie r\u0119kami, drapanie).<\/p>\n\n\n\n<p>Co z innymi produktami spo\u017cywczymi? Popularne przekonania dotycz\u0105ce czosnku, witaminy B, dro\u017cd\u017cy browarniczych czy banan\u00f3w <strong>nie znajduj\u0105 potwierdzenia<\/strong> w kontrolowanych badaniach. Jedyne udokumentowane dietetyczne czynniki to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Alkohol<\/strong> \u2013 zwi\u0119ksza atrakcyjno\u015b\u0107, najlepiej zbadane piwo.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>S\u0142one potrawy<\/strong> \u2013 zwi\u0119kszaj\u0105 wydzielanie kwasu mlekowego z potem, ale efekt jest niewielki.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wysi\u0142ek fizyczny przed wyj\u015bciem<\/strong> \u2013 podnosi CO\u2082, ciep\u0142o i wydzielanie kwasu mlekowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dieta to czynnik drugorz\u0119dny. Genetyka i mikrobiom sk\u00f3ry maj\u0105 znacznie wi\u0119ksze znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kiedy_i_gdzie_komary_sa_najwiekszym_zagrozeniem\"><\/span>Kiedy i gdzie komary s\u0105 najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W Polsce sezon aktywno\u015bci komar\u00f3w trwa od maja do pa\u017adziernika, a jej szczyt przypada na czerwiec\u2013sierpie\u0144, ze zwi\u0119kszon\u0105 aktywno\u015bci\u0105 o \u015bwicie i o zmierzchu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119cej komar\u00f3w spotkasz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nad jeziorami i rzekami,<\/li>\n\n\n\n<li>w pobli\u017cu bagien i mokrade\u0142,<\/li>\n\n\n\n<li>w lasach i na dzia\u0142kach,<\/li>\n\n\n\n<li>podczas wieczornego siedzenia na tarasie lub przy ognisku.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W Polsce ryzyko chor\u00f3b przenoszonych przez komary pozostaje niskie, ale sytuacja wygl\u0105da inaczej w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Przed podr\u00f3\u017c\u0105 warto sprawdzi\u0107 aktualne zalecenia GIS i ECDC dotycz\u0105ce malarii, dengi czy wirusa Zika.<\/p>\n\n\n    <div id=\"pswp-products\">\n        <section class=\"product-miniatures\">\n            <div class=\"products product_list row grid \">\n                <div class=\"product_list_item \">\n                    <article class=\"product-miniature js-product-miniature\">\n                        <div class=\"thumbnail-container\">\n                            <a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/mleczko-ochronne-przeciw-komarom-baby-anthyllis-100-ml\/\" class=\"thumbnail product-thumbnail\">\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/21673-home_default\/mleczko-ochronne-przeciw-komarom-baby-anthyllis-100-ml.jpg\" alt=\"Mleczko ochronne przeciw komarom Baby Anthyllis 100 ml\">\n                            <\/a>\n                                                    <\/div>\n                        <div class=\"info-container\">\n                            <div class=\"product-description\">\n                                <div class=\"product-name-wrp\">\n                                    <p class=\"h3 product-title\">\n                                        <a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/mleczko-ochronne-przeciw-komarom-baby-anthyllis-100-ml\/\">Mleczko ochronne przeciw komarom Baby Anthyllis 100 ml<\/a>\n                                    <\/p>\n                                <\/div>\n                                <div class=\"product-price-and-shipping\">\n                                                                        <span>32,99\u00a0z\u0142<\/span>\n                                <\/div>\n                            <\/div>\n                            <div class=\"highlighted-informations\">\n                                <div class=\"pswp-add-to-cart-wrp\">\n                                    <form method=\"post\" action=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/koszyk\">\n                                        <input type=\"hidden\" name=\"token\" value=\"\" class=\"pswp-token\">\n                                        <input type=\"hidden\" name=\"id_product\" value=\"15196\">\n                                                                                    <input type=\"hidden\" name=\"add\" value=\"1\">\n                                                                                <input type=\"hidden\" name=\"id_product_attribute\" value=\"0\">\n                                        <button name=\"add_to_cart\" class=\"pswp-add-to-cart-btn pswp-font-icon\">Dodaj do koszyka<\/button>\n                                    <\/form>\n                                <\/div>\n                                <div class=\"pswp-add-to-cart-wrp pswp-btn-info-wrp\">\n                                    <a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/mleczko-ochronne-przeciw-komarom-baby-anthyllis-100-ml\/\" class=\"pswp-view pswp-font-icon\">Wi\u0119cej informacji<\/a>\n                                <\/div>\n                                                            <\/div>\n                        <\/div>\n                    <\/article>\n                <\/div><div class=\"product_list_item \">\n                    <article class=\"product-miniature js-product-miniature\">\n                        <div class=\"thumbnail-container\">\n                            <a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/dary-natury-inne-bio-oliwka-mysliwska-odstraszajaca-komary-i-inne-owady-100-ml\/\" class=\"thumbnail product-thumbnail\">\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/14927-home_default\/dary-natury-inne-bio-oliwka-mysliwska-odstraszajaca-komary-i-inne-owady-100-ml.jpg\" alt=\"Oliwka my\u015bliwska na komary i inne insekty Dary Natury 100 ml\">\n                            <\/a>\n                                                    <\/div>\n                        <div class=\"info-container\">\n                            <div class=\"product-description\">\n                                <div class=\"product-name-wrp\">\n                                    <p class=\"h3 product-title\">\n                                        <a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/dary-natury-inne-bio-oliwka-mysliwska-odstraszajaca-komary-i-inne-owady-100-ml\/\">Oliwka my\u015bliwska na komary i inne insekty Dary Natury 100 ml<\/a>\n                                    <\/p>\n                                <\/div>\n                                <div class=\"product-price-and-shipping\">\n                                                                        <span>13,49\u00a0z\u0142<\/span>\n                                <\/div>\n                            <\/div>\n                            <div class=\"highlighted-informations\">\n                                <div class=\"pswp-add-to-cart-wrp\">\n                                    <form method=\"post\" action=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/koszyk\">\n                                        <input type=\"hidden\" name=\"token\" value=\"\" class=\"pswp-token\">\n                                        <input type=\"hidden\" name=\"id_product\" value=\"10280\">\n                                                                                    <input type=\"hidden\" name=\"add\" value=\"1\">\n                                                                                <input type=\"hidden\" name=\"id_product_attribute\" value=\"0\">\n                                        <button name=\"add_to_cart\" class=\"pswp-add-to-cart-btn pswp-font-icon\">Dodaj do koszyka<\/button>\n                                    <\/form>\n                                <\/div>\n                                <div class=\"pswp-add-to-cart-wrp pswp-btn-info-wrp\">\n                                    <a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/dary-natury-inne-bio-oliwka-mysliwska-odstraszajaca-komary-i-inne-owady-100-ml\/\" class=\"pswp-view pswp-font-icon\">Wi\u0119cej informacji<\/a>\n                                <\/div>\n                                                            <\/div>\n                        <\/div>\n                    <\/article>\n                <\/div>            <\/div>\n        <\/section>\n    <\/div>\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_zmniejszyc_atrakcyjnosc_dla_komarow_bez_srodkow_chemicznych\"><\/span>Jak zmniejszy\u0107 atrakcyjno\u015b\u0107 dla komar\u00f3w bez \u015brodk\u00f3w chemicznych?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Skuteczne metody niechemiczne istniej\u0105, ale dzia\u0142aj\u0105 jako wsparcie repelent\u00f3w, nie zamiast nich. Najlepiej przebadane podej\u015bcia:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wentylator.<\/strong> Komary s\u0105 s\u0142abymi lotnikami, a wentylatory mog\u0105 rozprasza\u0107 CO\u2082 i ciep\u0142o cia\u0142a. Najprostsze i jedno z najskuteczniejszych rozwi\u0105za\u0144 na tarasie czy balkonie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Jasne, lu\u017ane ubrania.<\/strong> Ciemne kolory przyci\u0105gaj\u0105 komary wizualnie, a obcis\u0142a tkanina daje si\u0119 przebi\u0107 aparatem g\u0119bowym. Lekkie, d\u0142ugie r\u0119kawy w jasnych kolorach to standard w terenach wysokiego ryzyka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Prysznic po wysi\u0142ku.<\/strong> Kwas mlekowy wydzielany z potem to silny atraktant. Mycie wod\u0105 i myd\u0142em rozk\u0142ada te zwi\u0105zki.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bezzapachowe kosmetyki w sezonie.<\/strong> S\u0142odkie, kwiatowe i owocowe nuty w perfumach i balsamach przyci\u0105gaj\u0105 komary. Wybierasz produkty neutralne zapachowo lub z nutami cedrowymi czy eukaliptusowymi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Eliminacja stoj\u0105cej wody.<\/strong> Komary sk\u0142adaj\u0105 jaja w stoj\u0105cej wodzie \u2014 opr\u00f3\u017cnianie podstawek pod doniczki, rynien i pojemnik\u00f3w w ogrodzie ogranicza populacj\u0119 u \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Moskitiery.<\/strong> W oknach i nad \u0142\u00f3\u017ckiem w sezonie. Mechaniczna bariera nie ma alternatywy w skuteczno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Po\u0142\u0105czenie tych metod z miejscowym repelentem na bazie ikarydyny lub DEET zapewnia ochron\u0119 na poziomie 90\u201395%. Same metody niechemiczne wystarczaj\u0105 w warunkach niskiego ryzyka \u2013 na balkonie w mie\u015bcie z wentylatorem i moskitier\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Badania_nad_witamina_B_na_komary\"><\/span>Badania nad witamin\u0105 B na komary<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Witaminy z grupy B od lat pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d naturalnych sposob\u00f3w ochrony przed komarami, jednak badania nie potwierdzaj\u0105, \u017ce ich suplementacja skutecznie odstrasza owady. Komary kieruj\u0105 si\u0119 przede wszystkim zapachem sk\u00f3ry, wydychanym dwutlenkiem w\u0119gla, temperatur\u0105 cia\u0142a i potem. Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c mikrobiom sk\u00f3ry, a niekt\u00f3re badania wskazuj\u0105 te\u017c na wp\u0142yw alkoholu i ciemnych ubra\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lne znaczenie maj\u0105 lotne zwi\u0105zki chemiczne wydzielane przez sk\u00f3r\u0119 i pot. Ich sk\u0142ad cz\u0119\u015bciowo zale\u017cy od mikrobiomu, dlatego niekt\u00f3re osoby mog\u0105 by\u0107 dla komar\u00f3w bardziej atrakcyjne. Owady wykorzystuj\u0105 jednocze\u015bnie kilka sygna\u0142\u00f3w, m.in. zapach, ciep\u0142o cia\u0142a i dwutlenek w\u0119gla.<\/p>\n\n\n\n<p>Lepsze dane dotycz\u0105 substancji stosowanych zewn\u0119trznie. Olejek z eukaliptusa cytrynowego zawieraj\u0105cy PMD mo\u017ce ogranicza\u0107 liczb\u0119 uk\u0105sze\u0144 przez kilka godzin. Skuteczno\u015b\u0107 zale\u017cy jednak od st\u0119\u017cenia i formy preparatu, dlatego standaryzowane produkty zwykle dzia\u0142aj\u0105 bardziej przewidywalnie ni\u017c zwyk\u0142e olejki eteryczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Citronella r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce utrudnia\u0107 komarom rozpoznawanie zapachu cz\u0142owieka i zmniejsza\u0107 liczb\u0119 uk\u0105sze\u0144. Jej dzia\u0142anie jest zwykle kr\u00f3tsze ni\u017c klasycznych repelent\u00f3w, poniewa\u017c substancje aktywne szybko si\u0119 ulatniaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"FAQ\"><\/span>FAQ<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"213\" src=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary-faq-1024x213.jpg\" alt=\"Witamina B na komary FAQ - obrazek pogl\u0105dowy\" class=\"wp-image-9604\" srcset=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary-faq-1024x213.jpg 1024w, https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary-faq-300x63.jpg 300w, https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary-faq-768x160.jpg 768w, https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary-faq-432x90.jpg 432w, https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary-faq.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_witamina_B12_odstrasza_komary\"><\/span>Czy witamina B12 odstrasza komary?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Nie. Brak jakichkolwiek kontrolowanych bada\u0144 potwierdzaj\u0105cych dzia\u0142anie witaminy B12 (kobalaminy) jako odstraszacza komar\u00f3w. Wszystkie badania nad witaminami z grupy B i komarami koncentrowa\u0142y si\u0119 na B1 (tiaminie) i dawa\u0142y negatywne wyniki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_spozycie_alkoholu_zwieksza_ryzyko_ukaszen\"><\/span>Czy spo\u017cycie alkoholu zwi\u0119ksza ryzyko uk\u0105sze\u0144?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Tak. Badanie Lef\u00e8vre i in. (2010) opublikowane w PLoS ONE wykaza\u0142o, \u017ce spo\u017cycie litra piwa zwi\u0119ksza atrakcyjno\u015b\u0107 cz\u0142owieka dla komar\u00f3w Anopheles gambiae. Mechanizm nie jest w pe\u0142ni poznany \u2013 alkohol nie podnosi znacz\u0105co CO\u2082 ani temperatury cia\u0142a, ale zmienia lotne zwi\u0105zki wydalane przez sk\u00f3r\u0119. Efekt potwierdzono r\u00f3wnie\u017c dla Aedes aegypti, wektora dengi i Zika.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_komary_gryza_mnie_bardziej_niz_innych\"><\/span>Dlaczego komary gryz\u0105 mnie bardziej ni\u017c innych?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Najprawdopodobniej dlatego, \u017ce produkujesz wi\u0119cej kwas\u00f3w karboksylowych w pocie \u2013 to czynnik genetyczny, stabilny przez lata. Badanie opublikowane w Cell (2022) zidentyfikowa\u0142o osoby b\u0119d\u0105ce \u201emagnesami na komary&#8221; i wykaza\u0142o, \u017ce ich profil zapachowy sk\u00f3ry r\u00f3\u017cni si\u0119 sk\u0142adem chemicznym od os\u00f3b ma\u0142o atrakcyjnych. Wp\u0142yw maj\u0105 te\u017c tempo metabolizmu, mikrobiom sk\u00f3ry i grupa krwi (cho\u0107 badania nad grup\u0105 krwi daj\u0105 niesp\u00f3jne wyniki).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_komary_przenosza_HIV\"><\/span>Czy komary przenosz\u0105 HIV?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Nie. Komary nie przenosz\u0105 wirusa HIV. Wirus nie replikuje si\u0119 w organizmie komara i jest trawiony w jego przewodzie pokarmowym wraz z krwi\u0105. Dodatkowo komar nie wstrzykuje krwi poprzedniej ofiary \u2013 wstrzykuje wy\u0142\u0105cznie \u015blin\u0119. Komary mog\u0105 natomiast przenosi\u0107 malari\u0119, deng\u0119, Zika, wirus Zachodniego Nilu i \u017c\u00f3\u0142t\u0105 gor\u0105czk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_dlugo_dziala_DEET\"><\/span>Jak d\u0142ugo dzia\u0142a DEET?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>DEET w st\u0119\u017ceniu 20\u201330% chroni przed komarami przez 4\u20138 godzin, przy czym wy\u017csze st\u0119\u017cenia dzia\u0142aj\u0105 d\u0142u\u017cej, ale nie skuteczniej. St\u0119\u017cenia powy\u017cej 50% nie zwi\u0119kszaj\u0105 ochrony, tylko czas jej trwania. EPA i Europejska Agencja Chemikali\u00f3w uznaj\u0105 DEET za bezpieczny dla doros\u0142ych i dzieci powy\u017cej 2 miesi\u0105ca \u017cycia w st\u0119\u017ceniach do 30%. Nak\u0142adasz go ponownie co kilka godzin lub po spoceniu si\u0119 i k\u0105pieli.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zobacz_takze\"><\/span>Zobacz tak\u017ce<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/jak-zlagodzic-swedzenie-po-ugryzieniu-komara\/\">Jak z\u0142agodzi\u0107 sw\u0119dzenie po ugryzieniu komara?<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/witaminy-z-grupy-b-wlasciwosci-rodzaje-i-zrodla\/\">Witaminy z grupy B \u2013 w\u0142a\u015bciwo\u015bci, rodzaje i \u017ar\u00f3d\u0142a<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bibliografia\"><\/span>Bibliografia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Shelomi, M. (2022). Thiamine (vitamin B1) as an insect repellent: a scoping review. Bulletin of Entomological Research, 112(4), 431\u2013449., <a href=\"https:\/\/www.cambridge.org\/core\/journals\/bulletin-of-entomological-research\/article\/thiamine-vitamin-b1-as-an-insect-repellent-a-scoping-review\/53BC3319803B14C2218777BE4D35C7B2\">https:\/\/www.cambridge.org\/core\/journals\/bulletin-of-entomological-research\/article\/thiamine-vitamin-b1-as-an-insect-repellent-a-scoping-review\/53BC3319803B14C2218777BE4D35C7B2<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Lef\u00e8vre, T., Gouagna, L. C., Dabir\u00e9, K. R., et al. (2010). Beer Consumption Increases Human Attractiveness to Malaria Mosquitoes. PLoS ONE, 5(3), e9546., <a href=\"https:\/\/journals.plos.org\/plosone\/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0009546\">https:\/\/journals.plos.org\/plosone\/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0009546<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Martinez, J., Showering, A., Oke, C., et al. (2022). Variability in human attractiveness to mosquitoes. Current Research in Parasitology &amp; Vector-Borne Diseases., <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8906108\/\">https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8906108\/<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Bello JE, Card\u00e9 RT. Compounds from human odor induce attraction and landing in female yellow fever mosquitoes (Aedes aegypti). Sci Rep. 2022 Sep 21;12(1):15638. <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC9492692\/\">https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC9492692\/<\/a>\u00a0\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Carroll SP, Loye J. PMD, a registered botanical mosquito repellent with deet-like efficacy. J Am Mosq Control Assoc. 2006 Sep;22(3):507-14. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/17067054\/\">https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/17067054\/<\/a>\u00a0\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Kongkaew C, Sakunrag I, Chaiyakunapruk N, Tawatsin A. Effectiveness of citronella preparations in preventing mosquito bites: systematic review of controlled laboratory experimental studies. Trop Med Int Health. 2011 Jul;16(7):802-10. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/21481108\/\">https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/21481108\/<\/a>\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Witamina B1 (tiamina) jest reklamowana jako naturalny odstraszacz komar\u00f3w od ponad 80 lat. Problem w tym, \u017ce \u017cadne kontrolowane badanie nie potwierdzi\u0142o tego dzia\u0142ania przy doustnym przyjmowaniu \u2013 a przegl\u0105d&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":9602,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-9601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdrowie-i-uroda","article","has-background","has-excerpt","has-avatar","has-author","has-date","has-comment-count","has-category-meta","has-read-more","has-post-media","thumbnail-"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Witamina B1 nie odstrasza komar\u00f3w. Sprawd\u017a, co naprawd\u0119 je przyci\u0105ga, kt\u00f3re repelenty maj\u0105 potwierdzon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i co m\u00f3wi\u0105 badania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Witamina B1 nie odstrasza komar\u00f3w. Sprawd\u017a, co naprawd\u0119 je przyci\u0105ga, kt\u00f3re repelenty maj\u0105 potwierdzon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i co m\u00f3wi\u0105 badania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Strefa Wiedzy Biozdrowy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-15T08:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Monika Sejbuk\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Monika Sejbuk\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Monika Sejbuk\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b8062da30a09fd03ca9b6a54bc58c52\"},\"headline\":\"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania\",\"datePublished\":\"2026-10-15T08:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/\"},\"wordCount\":2063,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/witamina-b-na-komary.jpg\",\"articleSection\":[\"Zdrowie i uroda\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/\",\"name\":\"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/witamina-b-na-komary.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-15T08:00:00+00:00\",\"description\":\"Witamina B1 nie odstrasza komar\u00f3w. Sprawd\u017a, co naprawd\u0119 je przyci\u0105ga, kt\u00f3re repelenty maj\u0105 potwierdzon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i co m\u00f3wi\u0105 badania.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/witamina-b-na-komary.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/witamina-b-na-komary.jpg\",\"width\":1200,\"height\":630,\"caption\":\"Czy witamina B pomaga na komary? - obrazek wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Strefa Wiedzy Biozdrowy\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Biozdrowy\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/cropped-Strefa_wiedzy_logo_final.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/cropped-Strefa_wiedzy_logo_final.png\",\"width\":7118,\"height\":1514,\"caption\":\"Biozdrowy\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b8062da30a09fd03ca9b6a54bc58c52\",\"name\":\"Monika Sejbuk\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3b5bd5c7aa72f24eb975c4d31c772219b721e27ea6c9ca5f649e819ed30a8884?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3b5bd5c7aa72f24eb975c4d31c772219b721e27ea6c9ca5f649e819ed30a8884?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3b5bd5c7aa72f24eb975c4d31c772219b721e27ea6c9ca5f649e819ed30a8884?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Monika Sejbuk\"},\"description\":\"Absolwentka dietetyki na Uniwersytecie Medycznym w Bia\u0142ymstoku. Tw\u00f3rczyni kana\u0142u YT o nazwie Monika Sejbuk.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/sejbuk.pl\\\/%20\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@dietetykmonikasejbuk\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/biozdrowy.pl\\\/blog\\\/author\\\/monika-sejbuk\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania","description":"Witamina B1 nie odstrasza komar\u00f3w. Sprawd\u017a, co naprawd\u0119 je przyci\u0105ga, kt\u00f3re repelenty maj\u0105 potwierdzon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i co m\u00f3wi\u0105 badania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania","og_description":"Witamina B1 nie odstrasza komar\u00f3w. Sprawd\u017a, co naprawd\u0119 je przyci\u0105ga, kt\u00f3re repelenty maj\u0105 potwierdzon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i co m\u00f3wi\u0105 badania.","og_url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/","og_site_name":"Strefa Wiedzy Biozdrowy","article_published_time":"2026-10-15T08:00:00+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Monika Sejbuk","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Monika Sejbuk","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/"},"author":{"name":"Monika Sejbuk","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#\/schema\/person\/8b8062da30a09fd03ca9b6a54bc58c52"},"headline":"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania","datePublished":"2026-10-15T08:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/"},"wordCount":2063,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary.jpg","articleSection":["Zdrowie i uroda"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/","url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/","name":"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary.jpg","datePublished":"2026-10-15T08:00:00+00:00","description":"Witamina B1 nie odstrasza komar\u00f3w. Sprawd\u017a, co naprawd\u0119 je przyci\u0105ga, kt\u00f3re repelenty maj\u0105 potwierdzon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i co m\u00f3wi\u0105 badania.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#primaryimage","url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary.jpg","contentUrl":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/witamina-b-na-komary.jpg","width":1200,"height":630,"caption":"Czy witamina B pomaga na komary? - obrazek wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/czy-witamina-b-pomaga-na-komary-co-mowia-badania\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy witamina B pomaga na komary? Co m\u00f3wi\u0105 badania"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/","name":"Strefa Wiedzy Biozdrowy","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#organization","name":"Biozdrowy","url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/cropped-Strefa_wiedzy_logo_final.png","contentUrl":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/cropped-Strefa_wiedzy_logo_final.png","width":7118,"height":1514,"caption":"Biozdrowy"},"image":{"@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/#\/schema\/person\/8b8062da30a09fd03ca9b6a54bc58c52","name":"Monika Sejbuk","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3b5bd5c7aa72f24eb975c4d31c772219b721e27ea6c9ca5f649e819ed30a8884?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3b5bd5c7aa72f24eb975c4d31c772219b721e27ea6c9ca5f649e819ed30a8884?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3b5bd5c7aa72f24eb975c4d31c772219b721e27ea6c9ca5f649e819ed30a8884?s=96&d=mm&r=g","caption":"Monika Sejbuk"},"description":"Absolwentka dietetyki na Uniwersytecie Medycznym w Bia\u0142ymstoku. Tw\u00f3rczyni kana\u0142u YT o nazwie Monika Sejbuk.","sameAs":["https:\/\/sejbuk.pl\/%20","https:\/\/www.youtube.com\/@dietetykmonikasejbuk"],"url":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/author\/monika-sejbuk\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9601"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9605,"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9601\/revisions\/9605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/biozdrowy.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}